Het Internationaal Strafhof (ICC) vierde het twintigjarig bestaan sinds de opening in juli 2002. Ter gelegenheid hiervan werd in Den Haag een eendaagse conferentie gehouden, en tijdens de laatste sessie van de dag, die in het teken stond van de toekomst van het Hof, kwam het onderwerp ecocide als mogelijk vijfde misdrijf uit het Statuut van Rome uitgebreid aan bod.

Walk for Earth UK: geld inzamelen voor Stop Ecocide International. Zoe Bicat en haar muilezel Falco zijn op 8 juni vanuit hun woonplaats Oxford vertrokken en zullen de komende maanden naar Loch Lomond in Schotland lopen.

Na een historische unanieme stemming in de Commissie juridische zaken heeft het Europees Parlement bekendgemaakt dat het de opname van misdrijven op het niveau van „ecocide“ in de herziene EU-richtlijn inzake milieucriminaliteit steunt.

In een verklaring van het Vaticaan is de „doctrine of discovery“ verworpen – een theorie die vanaf de 15e eeuw door koloniale machten werd gebruikt om de inbeslagname van inheems land te rechtvaardigen. Deze „doctrine“, die was gebaseerd op pauselijke bullen uit die tijd, werd door politieke machten eeuwenlang beschouwd als een fundamenteel onderdeel van het ideologische kader van het kolonialisme en vond zelfs haar weg naar de rechtsstelsels van verschillende landen.

Vooraanstaande leden van de internationale juridische gemeenschap, politici, academici, het bedrijfsleven en ngo’s hebben gereageerd op een openbare raadpleging die is gehouden door het bureau van de hoofdaanklager van het Internationaal Strafhof (ICC), waarin wordt opgeroepen tot de opname van een nieuw misdrijf, namelijk ecocide, in het Statuut van Rome.

In een verklaring van de 11e Algemene Vergadering van de Wereldraad van Kerken in Karlsruhe wordt opgeroepen tot steun voor wetgeving inzake ecocide als een nieuwe en versterkte vorm van verantwoordingsplicht.

Het Spaanse parlement heeft zojuist de laatste stap gezet om de wet goed te keuren waarin aan het Mar Menor en zijn stroomgebied rechten worden toegekend, waaronder het recht op bestaan en het recht op herstel van het natuurlijke evenwicht. De wet is in de Senaat met een overweldigende meerderheid aangenomen.

Op 29 maart werd aan beide zijden van de Atlantische Oceaan geschiedenis geschreven. In Brussel stelde het Europees Parlement unaniem voor om „ecocide” op te nemen in de EU-wetgeving, terwijl in New York in een VN-resolutie werd opgeroepen tot een juridisch advies over de verplichtingen van staten met betrekking tot klimaatverandering.

Op 15 april vond de wereldpremière van de „Ecocide Law Choir Suite” plaats aan de Universiteit van Jyväskylä in Finland, voor een publiek van meer dan 300 mensen. Het concert bestond uit een suite van twaalf liederen van componisten uit de VS, Groot-Brittannië, Schotland, Zweden, Sápmi (Sameland), Finland, Canada, Brazilië en Denemarken, die allemaal hun bijdragen hebben geschonken aan het project „Choirs for Ecocide Law”.

Op 9 mei heeft de Spaanse regering officieel antwoord gegeven op een schriftelijke vraag van Inés Sabanés Nadal, parlementslid voor Más País Verdes Equo, over de vraag of het Ministerie van Ecologische Transitie en de Demografische Uitdaging van plan was het voorstel te steunen om ecocide en autonome milieudelicten te erkennen in het kader van de Europese Raad.

In een open brief die is gepubliceerd door Aktuell Hallbarhet en die samenviel met de stemming in het Europees Parlement over een herziene richtlijn inzake milieucriminaliteit, hebben zes CEO’s, waaronder Jenny Rundbladh van pensioengigant SPP, opgeroepen tot de instelling van een internationaal strafbaar feit van ecocide in het kader van het Statuut van Rome van het Internationaal Strafhof.

In het kader van de Global Climate Strike heeft FFFNYC de erkenning van ecocide als internationaal misdrijf tot een van haar vier belangrijkste eisen gemaakt.

President Nikenike Vurobaravu van Vanuatu heeft de lidstaten opgeroepen om steun te verlenen aan de opname van het misdrijf „ecocide“ in het Statuut van Rome van het Internationaal Strafhof (ICC). Tegenover de Algemene Vergadering van de VN verklaarde hij dat „handelen in de wetenschap dat dit ernstige, wijdverspreide of langdurige schade aan het milieu veroorzaakt, niet langer kan worden getolereerd“.

David Lammy, schaduwminister van Buitenlandse Zaken, bevestigde in zijn toespraak op het partijcongres van de Labour-partij op 27 september nogmaals de steun van de Britse Labour-partij voor een nieuwe internationale wet inzake ecocide.

In de gezamenlijke wereldwijde verklaring van de belangrijkste groepen en belanghebbenden (Joint Global Statement), die werd gepresenteerd tijdens de zesde Milieuvergadering van de Verenigde Naties (UNEA-6), werd gesteld dat het streven naar „universele erkenning van ecocide als een internationaal misdrijf” zou dienen als een „krachtig afschrikmiddel” tegen de ernstigste vormen van milieuschade.

De stad Utrecht, vertegenwoordigd door wethouder Linda Voortman, heeft het Stop Ecocide NL-manifest ondertekend, waarin de Nederlandse regering wordt opgeroepen om de erkenning van ecocide als misdrijf op internationaal, Europees en nationaal niveau te ondersteunen.

De Europese Raad heeft formeel een nieuwe richtlijn inzake milieucriminaliteit aangenomen, die bepalingen bevat om gevallen die ‘vergelijkbaar zijn met ecocide’ strafbaar te stellen.

In een rapport op hoog niveau dat tijdens de week van de hoge vertegenwoordigers van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties in New York is gepresenteerd, is de wetgeving inzake ecocide erkend als een belangrijke drijfveer voor het bedrijfsleven om stappen te zetten in de richting van klimaatneutraliteit.

De Braziliaanse politieke partij PSOL (Partido Socialismo e Liberdade) heeft een nieuw wetsvoorstel inzake ecocide ingediend bij het Braziliaanse congres. De voorgestelde wet inzake ecocide heeft tot doel „het plegen van illegale of moedwillige handelingen, in de wetenschap dat deze een aanzienlijke kans op ernstige en wijdverspreide of langdurige schade aan het milieu met zich meebrengen”, strafbaar te stellen.

Door het doorbreken van de Kakhovka-dam in het zuiden van Oekraïne is de loop van de Dnipro-rivier veranderd, zijn een onbekend aantal mensen en dieren omgekomen en zijn veel Oekraïners dakloos geworden. De onmiddellijke gevolgen voor de mens van de vernietiging van de dam zijn nu al verwoestend en de ecologische gevolgen ervan, die nog worden onderzocht, worden herhaaldelijk aangeduid als „ecocide“ ¹ .

In de aanloop naar de verkiezingen zijn Vlaamse en Waalse politieke partijen ondervraagd over een hele reeks onderwerpen. De enquête, uitgevoerd door een coalitie van Belgische milieuorganisaties, bevatte een vraag over de steun voor een wijziging van het Statuut van Rome van het Internationaal Strafhof, waarbij een nieuw misdrijf, namelijk ecocide, zou worden opgenomen.

Op 18 april 2024 heeft de parlementaire tak van de Raad van Europa Resolutie 2546 aangenomen, die aanbevelingen bevat om cruciale kwesties met betrekking tot de gezondheid van de oceanen in de context van de klimaatcrisis aan te pakken, waaronder een oproep aan lidstaten en niet-lidstaten van de Raad van Europa om de codificatie van de term „ecocide” op nationaal, regionaal en internationaal niveau te bevorderen.

Congreslid Américo Gonza, lid van de partij Perú Libre en voorzitter van de parlementaire commissie voor Justitie in Peru, heeft een wetsvoorstel ingediend waarin wordt voorgesteld het Peruaanse wetboek van strafrecht aan te passen om het misdrijf ecocide daarin op te nemen. In het wetsvoorstel, waarin wordt opgemerkt dat de consensusdefinitie van ecocide van het onafhankelijke deskundigenpanel „op internationaal niveau algemeen aanvaard is“, wordt voor dit misdrijf een gevangenisstraf van zeven tot twintig jaar voorgesteld.

VN-secretaris-generaal António Guterres heeft een rapport gepubliceerd met een overzicht van de wereldwijde stand van zaken op het gebied van de ‘bescherming van burgers in gewapende conflicten’ in 2023. De secretaris-generaal wijst erop dat tot nu toe slechts een handvol staten ecocide strafbaar hebben gesteld en benadrukt de „noodzaak om ecocide op internationaal niveau als strafbaar feit vast te stellen” (paragraaf 45).

Steeds meer bedrijven zien de potentiële voordelen in van de juridische bescherming die een internationale wet tegen ecocide zal bieden, en sluiten zich aan bij de oproepen om handelingen die de ernstigste milieuschade dreigen te veroorzaken, strafbaar te stellen.

In een toespraak voor de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties afgelopen september stelde de vicepresident van de Republiek Panama, José Gabriel Carrizo, dat „het moment is aangebroken waarop de wereld een internationaal orgaan nodig heeft om al diegenen ter verantwoording te roepen die schade toebrengen aan de planeet”.

Het standpuntdocument van de Stop Ecocide Foundation over de EU-richtlijn inzake strafrecht, dat aan EU-instanties is voorgelegd, is zojuist bevestigd door de stemming in de Milieucommissie (ENVI) van de EU over haar voorstellen met betrekking tot de herziening van de EU-richtlijn. De commissie heeft voorgesteld om in de richtlijn een afzonderlijk artikel op te nemen waarin het delict ecocide wordt gedefinieerd als „ernstige en ofwel wijdverspreide ofwel langdurige schade aan het milieu”.

Op Wereldzeedag 2023 sloot de beroemde oceanografe en natuurbeschermster Sylvia Earle zich aan bij andere wereldleiders, zoals paus Franciscus en Jane Goodall, om steun te betuigen aan de erkenning van „ecocide“ als internationaal misdrijf, zoals bepleit door de wereldwijde ngo Stop Ecocide International.

Eens in de vijf jaar komen vertegenwoordigers van groene partijen, inheemse gemeenschappen, het maatschappelijk middenveld, de academische wereld, liefdadigheidsinstellingen en ngo’s uit de hele wereld bijeen op het Global Greens Congress om de balans op te maken van de huidige toestand in de wereld en de belangrijkste beleidsprioriteiten voor de komende jaren vast te stellen. Een van de strategieën die dit jaar ter goedkeuring waren voorgelegd (en die allemaal te lezen zijn in de Verklaring van Korea) was het groeiende wereldwijde initiatief om ecocide als internationaal misdrijf aan te merken.

Tijdens een openbaar debat in de VN-Veiligheidsraad over de gevolgen van klimaatverandering voor vrede en veiligheid bracht de Oostenrijkse ambassadeur Alexander Marschik het onderwerp van wijdverbreide en langdurige milieuschade ter sprake. Hij stelde voor dat „de internationale gemeenschap zou moeten overwegen om [dergelijke schade] in het internationaal recht als een misdrijf aan te merken — ook wel ‘ecocide’ genoemd”.

De Parlementaire Vergadering van de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE) heeft de parlementen van de deelnemende staten opgeroepen om het begrip „ecocide” in de nationale en internationale wetgeving te verankeren.

Tweede Kamerlid Lammert van Raan van de Partij voor de Dieren heeft officieel een wetsvoorstel ingediend om ecocide in Nederland strafbaar te stellen. Het voorstel wordt momenteel gedurende vier weken aan een openbare raadpleging onderworpen, waarna het ter advies aan de Raad van State wordt voorgelegd. Om wet te worden, moet het wetsvoorstel vervolgens door de Tweede Kamer worden aangenomen.

Op donderdag 20 juli heeft de Belgische Ministerraad in tweede lezing zijn goedkeuring gehecht aan een wetsvoorstel waarin de voorgestelde hervormingen van het Belgische wetboek van strafrecht worden uiteengezet. Een van de nieuwe strafbare feiten die in het wetsvoorstel zijn opgenomen, is ecocide. Afhankelijk van de goedkeuring door het parlement later dit jaar, lijkt België hiermee het twaalfde land te worden dat dit strafbare feit in zijn wetgeving opneemt.

In het kader van de eerste ingrijpende herziening van het wetboek van strafrecht in meer dan een eeuw heeft de Belgische regering voorgesteld om het delict ecocide in de nationale wetgeving op te nemen, een initiatief dat wordt verdedigd door de minister van Klimaat, Milieu, Duurzame Ontwikkeling en Green Deal, Zakia Khattabi.

Er zijn twee nieuwe ecocidewetsvoorstellen ingediend in het Peruviaanse parlement door leden van de partijen Perú Libre en Cambio Democrático. Een eerste wetsvoorstel werd eerder al ingediend. Het ziet eraar uit dat dit een gecoördineerde stap is om het strafwetboek te wijzigen om ecocide, gebaseerd op de consensusdefinitie van het panel van onafhankelijke deskundigen uit 2021, hierin op te nemen.

In haar verklaring aan de COP27 heeft het International Corporate Governance Network (ICGN) – een door beleggers geleide organisatie met een ‘beheerd vermogen’ van 70 biljoen dollar – voor het tweede jaar op rij regeringen opgeroepen om ecocide strafbaar te stellen.

Op 1 juli 2024 heeft de Italiaanse Alliantie van GroenLinks een wetsvoorstel ingediend om "ecocide" strafbaar te maken, en baseert zich hiervoor op de definitie van 2021 van het panel van onafhankelijke deskundigen. Om de wet in voege te laten treden moet men het wetsvoorstel bespreken in het parlement, door commissies laten beoordelen en laten stemmen in beide kamers. Ten laatste moet het worden goedgekeurd door de president.

In een brief aan de Argentijnse Vereniging van Docenten Strafrecht (AAPDDP), die in de media is gepubliceerd, verwijst paus Franciscus uitdrukkelijk naar de noodzaak om „ecocide” op te nemen als vijfde categorie van misdrijven tegen de vrede, dat wil zeggen om op internationaal niveau gedragingen strafbaar te stellen die leiden tot het verlies, de beschadiging of de vernietiging van flora en fauna.

Het Pact for the Future, een reeks aanbevelingen die tot stand kwam na uitgebreid wereldwijd overleg met het maatschappelijk middenveld wereldwijd om de Verenigde Naties te helpenbij het aanpakken van de meest urgente uitdagingen in de wereld, heeft voorgesteld om ecocide strafbaar te maken en als zelfstandige misdaad op te nemen in het Statuut van Rome van het Internationaal Strafhof.

Een nieuw rapport van het Franse agentschap voor internationale ontwikkeling, Agence Française de Développement (AFD), benadrukt de rol die een ecocidewetgeving kan spelen bij het "waarborgen van de bewoonbaarheid van de planeet".

Op donderdag 5 september heeft het Congres van de Republiek Peru een technische commissie bijeengeroepen om een voorstel te beoordelen dat ecocide strafbaar wil maken onder het nationale strafrecht. De nieuwe wetstekst consolideert drie wetsvoorstellen die onlangs bij het Congres zijn ingediend en bevat de belangrijkste elementen van de wettelijke consensusdefinitie van ecocide, die werd geformuleerd door het Panel van Onafhankelijke Deskundigen dat in 2021 werd bijeengeroepen door de Stop Ecocide Foundation.

Uit resultaten van de Global Commons Survey 2024uitgevoerd door Ipsos UK in opdracht van Earth4All en de Global Commons Alliance (GCA), blijkt dat 72% van de ondervraagden in G20-landen vinden dat de ernstigste 'vormen van schade die aan de natuur wordt toegebracht - beter bekend als Ecocide - een misdaad zou moeten zijn.

NEW YORK, 9 SEPTEMBER 2024: De erkenning van ecocide als misdaad werd formeel ter overweging voorgelegd aan de lidstaten van het Internationaal Strafhof (ICC) - dit is een grote stap voorwaarts in de wereldwijde inspanning om massale milieuvernietiging als misdaad te verankeren in het internationaal recht.

In Azerbeidzjan heeft het parlement, de Milli Majlis, in eerste lezing een wetsvoorstel goedgekeurd dat ecocide als misdaad opneemt in het strafwetboek. Het wetsvoorstel, dat werd voorgelegd door president Ilham Aliyev, voorziet gevangenisstraffen van 10 tot 15 jaar voor de daders van ernstige milieuschade.

De Republiek Azerbeidzjan heeft wetgeving aangenomen tot wijziging van het nationale wetboek van strafrecht, waarbij het nieuwe strafbare feit ‘ecocide’ is opgenomen.

DRC wordt het eerste Afrikaanse land dat formeel het voorstel van landen in de Stille Oceaan van september 2024 steunt om ecocide te erkennen als internationale misdaad en op te nemen in het Statuut van Rome van het Internationaal Strafhof.

In een toespraak op 27 mei tijdens de conferentie „Promise of International Law in the Face of Ecological Crises” in Amsterdam, georganiseerd door het UCLA Law Promise Institute Europe, pleitte Nazhat Shameem Khan, plaatsvervangend aanklager bij het Internationaal Strafhof (ICC), op brede schaal voor het actualiseren en aanpassen van het bestaande internationale strafrechtelijke kader, waaronder het Statuut van Rome, om het milieu beter te beschermen. Voortbordurend op haar stelling dat het Statuut van Rome „een weerspiegeling is van de juridische verbeeldingskracht“ van de tijd waarin het tot stand kwam, merkte Khan op: „Ik vraag me af: als het Statuut van Rome vandaag zou worden opgesteld, hoe zou het er dan uitzien? Zou ecocide daarin als een afzonderlijk internationaal misdrijf zijn opgenomen?“

Op 15 mei 2024 stemde het Zweedse parlement (Riksdag) over in totaal zes moties, ingediend door vier politieke partijen, die voorstellen bevatten om ecocide op grond van het internationaal recht te verbieden in het kader van het Internationaal Strafhof (ICC). De stemming in het parlement was nipt: 153 parlementsleden stemden in overeenstemming met de aanbevelingen van de Commissie Buitenlandse Zaken (d.w.z. tegen de moties) en 150 stemden voor.

In het Schotse parlement is een wetsvoorstel ingediend om ecocide strafbaar te stellen. Het voorstel, dat is ingediend door Monica Lennon, lid van het Schotse parlement (MSP), en waarvoor de steun van ten minste 18 MSP’s nodig is om verder te kunnen worden behandeld, heeft tot doel de ernstigste vormen van milieuschade te voorkomen en strafbaar te stellen. Als het voorstel wordt aangenomen, zou Schotland het eerste land in het Verenigd Koninkrijk worden dat ecocide als strafbaar feit in de nationale wetgeving opneemt en zou het zich profileren als wereldleider op het snelgroeiende gebied van de ecocidewetgeving.

In een toespraak tijdens de conferentie „Promise of International Law in the Face of Ecological Crises” in Amsterdam, georganiseerd door het UCLA Law Promise Institute Europe, bevestigde Volker Türk, Hoge Commissaris voor de Mensenrechten van de VN, nogmaals zijn steun voor het onderbrengen van het misdrijf ecocide onder de jurisdictie van het Internationaal Strafhof (ICC). In zijn veelomvattende toespraak riep de Hoge Commissaris ertoe op om milieumisdaden op gelijke voet te beschouwen met de gevolgen voor de mens van andere gruweldaden, en dat staten het strafrecht „ruimer“ zouden moeten inzetten als instrument om hun milieuwetgeving en -beleid in overeenstemming te brengen met hun mensenrechtenverplichtingen.

Op 27 november keurde de Commissie voor Justitie en Mensenrechten van het Peruviaanse Congres een motie goed om ecocide strafbaar te maken. Hiervoor nam de Commissie de belangrijkste elementen over van de juridische consensusdefinitie, die het internationaal panel van onafhankelijke deskundigen opstelde in 2021. Alvorens ecocide wordt opgenomen in het strafwetboek en de wet in voege treedt, moet hij goedgekeurd worden door het Congres en vervolgens ondertekend door de president.

Tijdens een persconferentie op 30 mei hebben parlementsleden van drie Canadese federale politieke partijen hun steun uitgesproken voor het strafbaar stellen van ecocide bij het Internationaal Strafhof.

Op 15-16 november 2024 heeft de Algemene Vergadering van de Duitse Vereniging van de Verenigde Naties (DGVN) - het hoogste besluitorgaan van de vereniging - een motie aangenomen, die de erkenning van ecocide als internationale misdaad bij het Internationaal Strafhof steunt.

De Taskforce on Nature Markets, een initiatief van de in Genève gevestigde non-profitorganisatie Nature Finance die zich op het snijvlak van overheidsbeleid en de financiële wereld inzet om „de mondiale financiële sector af te stemmen op klimaatbestendige, natuurpositieve en rechtvaardige resultaten”, heeft haar diepgaande rapport *Making Nature Markets Work* gepubliceerd. In het rapport wordt expliciet aanbevolen om ecocide als strafbaar feit in te voeren, teneinde degenen die zich bezighouden met illegale natuurhandel af te schrikken, te voorkomen en ter verantwoording te roepen.

De Wereldraad van Kerken (WCC), die een wereldwijde gemeenschap van 352 kerken en 580 miljoen christenen vertegenwoordigt, heeft een krachtige verklaring afgegeven waarin de kerken en regeringen wereldwijd worden opgeroepen wetgeving inzake ecocide te steunen en waarin de nadruk wordt gelegd op de rol van biodiversiteit bij het behoud van het welzijn van de mens en het waarborgen van de veerkracht van de planeet tegen de gevolgen van klimaatverandering.

Op woensdag 12 februari werd de Ecocide Law Advisory (ELA) gelanceerd, een gezamenlijk initiatief van het UCLA Law Promise Institute Europe en Climate Counsel dat tot doel heeft deskundig juridisch advies, opleidingen en ondersteuning te bieden bij het opstellen en uitvoeren van wetgeving inzake ecocide.

De Duitse Groenen (Bündnis 90/Die Grünen) verbinden zich er in hun verkiezingsprogramma voor 2025 (p.55)toe de onlangs herziene EU Richtlijn Milieucriminaliteit (ECD) consequent in te voeren in Duitsland, en de ernstigste misdaden tegen het milieu (ecocide) te voorkomen door een wijziging van het Statuut van Rome van het Internationaal Strafhof te steunen.

Op 17 juni heeft het bestuur van de grootste politieke partij in de Finse regeringscoalitie, de Nationale Coalitiepartij, officieel zijn steun uitgesproken voor ecocide als amendement op het Statuut van Rome van het Internationaal Strafhof.

De grootste oppositiepartij van Turkije, de Republikeinse Volkspartij (CHP), heeft zijn steun uitgesproken voor een petite om ecocide nationaal strafbaar te maken. De petitie werd op 28 november 2023 voorgelegd aan het parlement nadat er bijna 29.000 handtekeningen werden verzameld.

In zijn openingsrede tijdens de 54e zitting van de Mensenrechtenraad sprak Volker Türk, Hoge Commissaris voor de Mensenrechten van de Verenigde Naties, zijn enthousiasme uit over de opname van het internationale misdrijf „ecocide” in het Statuut van Rome van het door de VN gesteunde Internationaal Strafhof, als een mogelijke maatregel om verantwoording af te dwingen voor milieuschade. Hij zei: „Een aantal staten en maatschappelijke organisaties heeft voorgesteld om het internationale misdrijf ecocide op te nemen in het Statuut van Rome van het Internationaal Strafhof. Ik juich het toe dat deze en andere maatregelen worden overwogen om de aansprakelijkheid voor milieuschade uit te breiden, zowel op nationaal als op internationaal niveau.”

Alleanza Verdi e Sinistra (Alliantie van Groenen en Links), gesteund door Stop Ecocidio Italia en Stop Ecocide International, heeft bij het Italiaanse parlement een wetsvoorstel ingediend dat tot doel heeft ecocide te voorkomen en strafbaar te stellen. Het wetsvoorstel, dat rechtstreeks is gebaseerd op de formulering van de juridische definitie van ecocide zoals opgesteld door het onafhankelijke panel van deskundigen dat in 2021 door de Stop Ecocide Foundation bijeen werd geroepen, is formeel ingediend bij het parlement; het debat en de stemming hierover zullen in de komende maanden plaatsvinden.

Er is een nieuw rapport getiteld ‘Het milieupact voor Oekraïne’ gepubliceerd door de Oekraïense werkgroep op hoog niveau inzake de milieugevolgen van de oorlog. Het rapport wijst op de aanwezigheid van het misdrijf „ecocide“ in het Oekraïense wetboek van strafrecht (artikel 441), constateert dat dit misdrijf de laatste tijd steeds vaker in nationale wetgeving over de hele wereld wordt opgenomen en verwijst in het bijzonder naar de definitie van ecocide die het onafhankelijke deskundigenpanel in 2021 heeft opgesteld.

Paus Franciscus heeft „Laudate Deum“ gepubliceerd, een apostolische exhortatie waarin hij regeringen oproept om verantwoordelijkheid te nemen voor klimaatverandering en milieuschade. In het verlengde van zijn „Laudato Sì“ uit 2015 benadrukt paus Franciscus dat de wereldwijde klimaatcrisis onmiskenbaar door de mens is veroorzaakt, en pleit hij voor meer internationale samenwerking om milieuschade te beperken. Paus Franciscus was in 2019 ook het eerste staatshoofd dat zich publiekelijk uitsprak voor de opname van ecocide als misdrijf onder de jurisdictie van het Internationaal Strafhof.

Het Belgische Federale Parlement heeft vandaag ingestemd met een nieuw wetboek van strafrecht voor het land, waarin – voor het eerst in Europa – het misdrijf ecocide zowel op nationaal als op internationaal niveau wordt erkend. Op nationaal niveau zal het nieuwe misdrijf ecocide, dat tot doel heeft de ernstigste gevallen van milieuaantasting – zoals grootschalige olielekkages – te voorkomen en te bestraffen, van toepassing zijn op personen in de hoogste besluitvormingsposities en op ondernemingen.

Het Europees Parlement heeft vandaag een nieuwe richtlijn inzake milieucriminaliteit aangenomen, die bepalingen bevat om gevallen die ‘vergelijkbaar zijn met ecocide’ strafbaar te stellen. Het Europees Parlement, samen met de rapporteur van het Parlement voor de richtlijn, de Nederlandse Europarlementariër Antonius Manders, heeft een centrale rol gespeeld bij de inspanningen om nieuwe EU-wetgeving tot stand te brengen die gericht is op het voorkomen en bestraffen van de ernstigste vormen van milieuschade, sinds het in maart 2023 zijn steun uitsprak voor de opname van „ecocide“ in de nieuwe richtlijn. Om het wetgevingsproces af te ronden, zal de nieuwe richtlijn worden voorgelegd aan de Europese Raad, die hierover naar verwachting in maart 2024 zal stemmen.

Het handvest „Al-Mizan: A Covenant for the Earth“, dat tijdens de Milieuvergadering van de Verenigde Naties in Nairobi werd gelanceerd, is opgesteld door vooraanstaande islamitische eco-theologen en praktijkbeoefenaars uit de hele wereld. Het handvest biedt een alomvattend islamitisch kader voor ecologische en morele verantwoordelijkheid, roept op tot collectieve actie ter bescherming van onze planeet en stelt: „De enorme omvang van de misdaad van ecocide – de uitroeiing van hele ecosystemen en soorten, waaronder onze eigen soort – kan het best worden begrepen door de gruwelen van genocide in ogenschouw te nemen – de uitroeiing van etnische groepen en culturen. […] Dit soort aantasting van de aarde is nog niet erkend, aan de rechter gebracht en bestraft in nationale en internationale wetgeving.“

Op 1 april 2025 stelde parlementslid Margarita Stolbizer een uitgebreid wetsvoorstel voor omtrent milieumisdaden, waarin ze een hoofdstuk wijdt aan de misdaad ecocide. Ze gebruikt hiervoor de definitie die werd ontwikkeld door het Panel van Onafhankelijke Deskundigen dat in 2021 werd bijeengeroepen door de Stichting Stop Ecocide.

Op 11 april 2025 diende parlementslid Zakia Khattabi, voormalig federaal minister van Leefmilieu en lid van de Franstalige Ecolo, een wetsontwerp in in het Parlement van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest om ernstige milieuschade algemeen strafbaar te maken.

In een historische stap heeft de Parlementaire Vergadering van de Raad van Europa (PACE), het beraadslagende orgaan van Europa’s belangrijkste mensenrechtenorganisatie, een resolutie aangenomen waarin het ontwerpverdrag inzake de bescherming van het milieu door middel van het strafrecht wordt gesteund. Indien het verdrag door de lidstaten wordt aangenomen en geratificeerd, zou het het eerste juridisch bindende internationale verdrag worden dat ernstige en grootschalige milieubeschadiging strafbaar stelt — „gedrag dat door velen als ecocide wordt aangeduid”.

Het Nigerian Labour Congress (NLC) — de grootste vakbondsfederatie van Afrika, die meer dan zes miljoen werknemers vertegenwoordigt — heeft publiekelijk opgeroepen tot erkenning van ecocide als een internationaal misdrijf in het kader van het Statuut van Rome van het Internationaal Strafhof (ICC). Met dit duidelijke standpunt sluit het NLC zich aan bij de groeiende wereldwijde beweging om de ernstigste vormen van milieuschade strafbaar te stellen — een beweging die nu mede wordt aangestuurd door Afrikaanse leiders. In september 2024 hebben Vanuatu, Samoa en Fiji formeel een voorstel ingediend om het Statuut van Rome te wijzigen en ecocide daarin op te nemen; de Democratische Republiek Congo werd vervolgens het eerste Afrikaanse land dat het amendement steunde.

In op dracht van Stop Ecocide Deutschland stippelt Dr. Stephan Sina in nieuw juridisch advies uit hoe Duitsland de herziene EU-richtlijn inzake Milieucriminaliteit in de nationale wetgeving kan omzetten, en legt hierbij de nadruk op ernstige milieuschade die vergelijkbaar is met ecocide.

De Raad van Europa heeft een baanbrekend verdrag aangenomen dat een breed scala aan milieudelicten strafbaar stelt en staten in staat stelt opzettelijk gedrag te vervolgen dat leidt tot milieurampen die ‘neerkomen op ecocide’.

De Commissie voor Justitie en Mensenrechten van het Peruaanse Congres heeft een gezamenlijk wetsvoorstel gepubliceerd om ecocide strafbaar te stellen, waarbij drie eerdere voorstellen zijn samengevoegd tot één wetgevingsinstrument.